Ο ρόλος του ανοσοποιητικού συστήματος είναι να προστατεύει το σώμα από ασθένειες που προκαλούνται από βακτηρίδια, ιούς, μικρόβια ή ασυνήθιστα ανεπτυγμένα κύτταρα. Στην περίπτωση αυτοάνοσων ασθενειών, το ανοσοποιητικό σύστημα προσβάλλει εσφαλμένα και καταστρέφει ανθρώπινους ιστούς και όργανα. Έτσι, μπορεί να επηρεαστούν: ερυθρά αιμοσφαίρια, αιμοφόρα αγγεία, συνδετικός ιστός, ενδοκρινολογικό σύστημα, μυϊκό σύστημα, αρθρώσεις, νευρικά κέντρα ή δέρμα.
Συνήθως, αυτοάνοσες ασθένειες εμφανίζονται μεταξύ των γυναικών στην ενηλικίωση, πιο συγκεκριμένα στην ηλικία της γονιμότητας. Επίσης, αυτές οι ασθένειες είναι ιδιαίτερα κληρονομικές, αλλά υπάρχουν και περιβαλλοντικοί παράγοντες που οδηγούν σε αποδυνάμωση του ανοσοποιητικού συστήματος. Τα συμπτώματα των αυτοάνοσων νοσημάτων ποικίλλουν από το ένα άτομο στο άλλο, όπου κάθε κατάσταση και εκδήλωση είναι διαφορετικά.
Οι συστηματικές αυτοάνοσες ασθένειες χαρακτηρίζονται από το γεγονός ότι επηρεάζουν διάφορους τύπους οργάνων αλλά και τα λειτουργικά τους συστήματα.
Οι συνηθέστερες συστηματικές αυτοάνοσες διαταραχές είναι:
– Ρευματοειδής αρθρίτιδα και νεανική αρθρίτιδα – επηρεάζει τις αρθρώσεις, λιγότερο συχνά το δέρμα ή τους πνεύμονες.
– Συστηματικός ερυθηματώδης λύκος – επηρεάζει το δέρμα, τα νεφρά, τις αρθρώσεις, τον εγκέφαλο, τα ερυθρά αιμοσφαίρια κ.λπ.
– Σκληρόδερμα – επηρεάζει το δέρμα, το έντερο, σπάνια τους πνεύμονες.
– Σύνδρομο Goodpasture – επηρεάζει τους πνεύμονες, τους νεφρούς.
– Η κοκκιωμάτωση του Wegner – επηρεάζει αιμοφόρα αγγεία, ιγμόρεια, πνεύμονα, νεφρά,
– Ρευματική πολυμυαλγία – επηρεάζει τις μεγάλες μυϊκές ομάδες.
– Σύνδρομο Guillain-Barre – επηρεάζει το νευρικό σύστημα.
Συμπτώματα
Τα συμπτώματα των αυτοάνοσων ασθενειών ποικίλλουν ανάλογα με τον τύπο της νόσου αλλά και με το ανοσοποιητικό σύστημα κάθε ατόμου. Μερικές από τις κοινές εκδηλώσεις:
– Φλεγμονή.
– Κούραση.
– ίλιγγος
– Γενική κατάσταση του κακού.
– Πυρετός και υψηλή θερμοκρασία σώματος.
– Εξαιρετική ευαισθησία στο κρύο.
– Αδυναμία και ακαμψία (ακαμψία) των μυών και των αρθρώσεων.
– Αλλαγές βάρους.
– Διαταραχές του πεπτικού και του γαστρεντερικού συστήματος.
– Η αρτηριακή πίεση είτε χαμηλή είτε υψηλή.
– Ευερεθιστότητα, άγχος ή κατάθλιψη.
– Υπογονιμότητα ή μείωση της σεξουαλικής όρεξης (χαμηλή λίμπιντο).
– Αλλαγές στο επίπεδο σακχάρου στο αίμα.
Αιτίες
Οι αιτίες που προκαλούν αυτοάνοση διαταραχή δεν έχουν τεκμηριωθεί με βεβαιότητα, είναι σαφές ότι αυτές οι διαταραχές εμφανίζονται όταν το σώμα προσβάλλει τους ιστούς του, επηρεάζοντας τη λειτουργία των οργάνων και των συστημάτων του σώματος.
Η κακή διατροφή, η έλλειψη άσκησης, το αλκοόλ και η κακουχία μπορεί επίσης να αποδυναμώσει το ανοσοποιητικό σύστημα.
Στα πρώιμα στάδια, οι αυτοάνοσες ασθένειες είναι δύσκολο να διαγνωσθούν επειδή τα συμπτώματα είναι ασαφή και δύσκολα περιγράφονται. Η διάγνωση καθορίζεται μετά από μια κλινική εξέταση, ανάλογα με τα συμπτώματα του ασθενούς και ένα πλήρες ιατρικό ιστορικό.
Θεραπείες
Οι περισσότερες αυτοάνοσες ασθένειες δεν μπορούν να θεραπευτούν, μπορούν να ληφθούν μόνο μέτρα για τη βελτίωση των συμπτωμάτων και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των ασθενών. Η θεραπεία εξαρτάται από τις σχετικές εκδηλώσεις. Υπάρχουν διάφορες θεραπευτικές επιλογές που βοηθούν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων: συμβατική ιατρική, συμπληρωματική θεραπεία, φυσικές θεραπείες.
Συμβατική ιατρική
– Τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα, όπως η ασπιρίνη και η ιβουπροφαίνη, μπορούν να θεραπεύσουν ήπιες εκδηλώσεις αυτοάνοσων νόσων εξαιτίας ανακούφισης του πόνου και αντιφλεγμονωδών επιδράσεων.
– Συνιστώνται φάρμακα, όπως μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη φάρμακα ή ισχυρά ανοσοκατασταλτικά, για να διατηρείται η φλεγμονή υπό έλεγχο και για την πρόληψη επιπλοκών.
– Τα αντικαταθλιπτικά και άλλα φάρμακα που συνιστώνται από τον ψυχίατρο βοηθούν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων και των ψυχικών επιδράσεων που προκαλούνται από την ασθένεια.
– Ακτινοθεραπεία
– Πλασμαφαίρεση (διαδικασία φιλτραρίσματος με την οποία αφαιρούνται τα νοσούντα κύτταρα και τα επιβλαβή μόρια στο αίμα).
Συμπληρωματικές θεραπείες
– Βελονισμός
– Διαιτητικές αλλαγές
– Tai chi
– Ψυχοθεραπεία και συμβουλευτική
– Ρέικι
– Μουσικοθεραπεία
– Ιριδιολογία (καθορίζει με ιδιαίτερες παρατηρήσεις στο μάτι τις περιοχές αδυναμίας του σώματος και επανεξετάζει τη διατροφή και τον τρόπο ζωής ενός ατόμου, προάγει τις επιλογές για ψυχική, συναισθηματική και σωματική υγεία).
Χρήσιμες Συμβουλές
Στην περίπτωση αυτοάνοσων διαταραχών, η αντιμετώπιση της νόσου είναι απαραίτητη. Οι απλές αλλαγές στον τρόπο ζωής, οι διατροφικές συνήθειες βοηθούν στην ανακούφιση των συμπτωμάτων.
Ακολουθούν ορισμένες προτάσεις που μπορούν να σας βοηθήσουν να είστε πιο αποτελεσματικοί στην καταπολέμηση της νόσου:
– Υιοθετήστε μια υγιεινή διατροφή, πλούσια σε φρέσκα φρούτα και λαχανικά, ολόκληρα δημητριακά, αποκορυφωμένα γαλακτοκομικά προϊόντα, ψάρια και πουλερικά (οργανικά).
– Τακτικές ασκήσεις: περπάτημα, γιόγκα, αερόμπικ κ.α.
– Αύξηση της πρόσληψης συμπληρωμάτων διατροφής, όπως: ωμέγα-3 έλαια, βιταμίνες C, E, A, D, K και βιταμίνη Β.
– Περάστε πολύ χρόνο στο φως του ήλιου, καθώς συμβάλλει στην ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος (μην υπερβάλλετε και χρησιμοποιείτε κατάλληλα προστατευτικά μέτρα).
– Συμμετέχετε στο σχέδιο θεραπείας της νόσου: προσπαθήστε να κατανοήσετε την εξέλιξη της νόσου, ποια είναι τα συμπτώματα, ποιες αλλαγές μπορούν να συμβούν, ποιες είναι οι παρενέργειες του φαρμάκου.
– Να είστε ειλικρινείς και ανοιχτοί με το γιατρό σας!
– Μην κουράζετσε μέσα από έντονες δραστηριότητες.
– Προσπαθήστε να μειώσετε το άγχος εφαρμόζοντας τεχνικές χαλάρωσης, όπως διαλογισμό.
– Συμμετοχή σε μια ομάδα υποστήριξης όπου μπορείτε να ανταλλάξετε απόψεις με εκείνες που βρίσκονται σε κατάσταση παρόμοια με τη δική σας.
– Επικοινωνήστε ανοιχτά για τα συναισθήματα και τις καταστάσεις που βιώνετε.
Στην περιπτώση των αυτόανοσων ασθενειών η σχέση με την στοματική κοιλότητα είναι αμφίδρομη. Κάθε φάρμακο έχει και τις αντίστοιχες επιπτώσεις είτε στον βλενογόνο του στόματος είτε στην οδοντική κοιλότητα. Θα πρέπει να δίνουμε πρωταρχική σημασία στον τακτικό έλεγχο, στην καλή στοματική υγιεινή,να γίνουν οι εμφράξεις ή οι εξαγωγές τυχόν χαλασμένων δοντιών, ούτως ώστε να έχουμε ένα καθαρό πεδίο απαλλαγμένο από μικρόβια.
Όσο πιο ενδελεχή έλεγχο από τον οδοντίατρο σας τόσο οι κίνδυνοι μείωνονται για ουλίτιδες ,νεκρώσεις ή στοματιτίδες.
Με θετική σκέψη, ενεργοποίηση της θέλησης και της επιμονής, με ανθρώπους αγαπημένους, μπορούμε να κατευνάσουμε τις εξάρσεις ενός αυτόανοσου. Γιατί πολλές φορές: ‘ Όσο ξαφνικά ήρθε,τόσο ξαφνικά μπορεί να φύγει” .