Η οδοντική πλάκα είναι ο πρωταρχικός αιτιολογικός παράγοντας για τις περιοδοντικές παθήσεις. Παρόλο που τα παθογόνα βακτήρια στην οδοντική πλάκα είναι απαραίτητα για την εμφάνιση περιοδοντικής νόσου, ένας ευαίσθητος ξενιστής είναι εξίσου σημαντικός. Η ευαισθησία του ξενιστή μπορεί να τροποποιηθεί από διάφορους συστημικούς παράγοντες με το επίπεδο ορμονών να είναι το ένα. Το περιοδόντιο δείχνει μια υπερβολική φλεγμονώδη απόκριση στην πλάκα που τροποποιείται από γυναικεία σεξουαλική ορμόνη κατά την εφηβεία, την εγκυμοσύνη, στις γυναίκες που λαμβάνουν από του στόματος αντισυλληπτικά και στο μετεμμηνοπαυσιακό στάδιο. Το περιοδοντίο επηρεάζεται από τη διακύμανση των σεξουαλικών στεροειδών ορμονών της γυναίκας κατά τη διάρκεια διαφορετικών φάσεων του χρόνου ζωής τους.
Η διακύμανση στο επίπεδο των γυναικείων ορμονών του οιστρογόνου και της προγεστερόνης είναι υπεύθυνες για διάφορες φυσιολογικές αλλαγές στις γυναίκες σε συγκεκριμένες φάσεις της ζωής τους. Αυτές οι αλλαγές δεν επηρεάζουν μόνο άλλα μέρη του σώματος, αλλά έχουν επίσης σημαντική επίδραση στους στοματικούς ιστούς.
Η εφηβεία είναι μια περίπλοκη διαδικασία σεξουαλικής ωρίμανσης και είναι υπεύθυνη για αλλαγές στη φυσική εμφάνιση και τη συμπεριφορά που σχετίζονται με αυξημένα επίπεδα της οιστροδιόλης. Οι επιπτώσεις της εφηβικής ουλίτιδας, χαρακτηρίζονται από την αυξημένη τάση αιμορραγίας που παρατηρείται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου.
Η εγκυμοσύνη οδηγεί σε σημαντικές ενδοκρινικές αλλοιώσεις όπου τόσο η προγεστερόνη όσο και το οιστρογόνο είναι αξιοσημείωτα αυξημένες. Οι έγκυες γυναίκες είναι πιο επιρρεπείς σε φλεγμονή και αιμορραγία των ούλων. Οι έγκυες γυναίκες μπορεί επίσης να παρουσιάσουν εντοπισμένη μεγέθυνση των ούλων που μοιάζει με πυογόνα κοκκιώματα. Αυτές οι βλάβες έχουν περιγραφεί ως μια ανώδυνη μάζα., αιμορραγεί εύκολα και μπορεί να κυμαίνεται σε χρώμα από πορφυρό κόκκινο έως βαθύ μπλε, αν και πιο συχνά είναι κόκκινο χρώμα με μικρό σημείο ινώδους.
Η εμμηνόπαυση προκαλεί ένα ευρύ φάσμα αλλαγών στα σώματα των γυναικών και η στοματική κοιλότητα επηρεάζεται επίσης. Η απουσία κυρίως οιστρογόνων έχει συσχετιστεί με επιδείνωση της υγείας των ούλων. Έχει αναφερθεί αύξηση της ουλίτιδας, της περιοδοντικής νόσου και της απώλειας δοντιών. Οι ασθενείς μπορεί επίσης να διαμαρτύρονται για ξηροστομία εξαιτίας της μειωμένης έκκρισης του σάλιου καθώς και της αίσθησης καψίματος του στόματος και της γλώσσας. Η αίσθηση της γεύσης μπορεί να αλλάξει προκαλώντας συχνές καταγγελίες μεταλλικής γεύσης.
Για να μειωθεί η συχνότητα εμφάνισης περιοδοντικών ασθενειών σε σχέση με τις ορμόνες, πρέπει να αφαιρεθούν όλα τα τοπικά ερεθιστικά και να διατηρηθεί σχολαστικός έλεγχος της πλάκας. Οι ασθενείς θα πρέπει να εκπαιδεύονται σχετικά με τις βαθιές επιδράσεις της ορμόνης φύλου στους περιοδοντικούς ιστούς και στον ιστό του στόματος.
Οι γυναικείες σεξουαλικές ορμόνες εμπλέκονται στις αλλαγές στις περιοδοντικές συνθήκες. Η φλεγμονή των ούλων επιδεινώνεται κατά την εφηβεία, την εγκυμοσύνη και στο μετεμμηνοπαυσιακό στάδιο. Η αυστηρή συντήρηση της στοματικής υγιεινής είναι πρωταρχικής σημασίας για τον ασθενή επειδή είναι η οδοντική πλάκα που οδηγεί σε εμφάνιση και επικράτηση της νόσου αλλά και το επίπεδο των ορμονών τροποποιεί την επικράτηση και την θεραπεία αυτής.